Categorie archief: TANTRA

Medicijn Boeddha Mantra


To eliminate not only pain of diseases but also help in overcoming the major inner sickness of attachment, hatred, jealousy, desire, greed and ignorance.
Mantra chanted by Khenpo Pema Chopel Rinpoche from the CD ‘The Blessing from H.H. Penor Rinpoche for World Peace’.

Feeding your demons



Tsultrim Alione

Tsultrim Alione brings an eleventh-century Tibetan woman’s practice to the West for the first time with FEEDING YOUR DEMONS, an accessible and effective approach for dealing with negative emotions, fears, illness, and self-defeating patterns. Allione-one of only a few female Buddhist leaders in this country and comparable in American religious life to Pema Chodron-bridges this ancient Eastern practice with today’s Western psyche. She explains that if we fight our demons, they only grow stronger. But if we feed them, nurture them, we can free ourselves from the battle. Through the clearly articulated practice outlined in FEEDING YOUR DEMONS, we can learn to overcome any obstacle and achieve freedom and inner peace.

What is a Demon?
“With a loving mind, cherish more than a child The hostile gods and demons of apparent existence,And tenderly surround yourself with them”

Machig Labdrön (1055 – 1145)

Demons in the sense that we are using the word are not ghosts, goblins, or minions of Satan. When Machig Labdrön was directly asked by her son Tönyon Samdrup to define demons, she replied this way: “That which is called a demon is not some great black thing that petrifies whoever sees it. A demon is anything that obstructs the achievement of freedom…. There is no greater devil than this fixation to a self. So until this ego-fixation is cut off, all the demons wait with open mouths. For this reason, you need to exert yourself at a skillful method to sever the devil of ego-fixation.”

Machig’s understanding of demons was remarkably sophisticated. She asked, What is the real evil? What are the real demons? Isn’t egocentricity, whether on a personal or collective level, the real demon?
Fears, obsessions, addictions are all parts of ourselves that have become “demonic” by being split off, disowned, and battled against. When you try to flee from your demons, they pursue you. By struggling with them, you become weaker and may even succumb to them completely. For example, someone who struggles with the demon of alcoholism may eventually die of liver disease. Someone who struggles with the demon of depression may eventually commit suicide. We need to recognize the futility of this struggle and begin to accept and even love those parts of ourselves.

An Example of a Demon and the Demon Process

The following example is an excerpt from the book:

Kate had very critical parents who, indirectly, were always telling her she was not worthy of love. Not surprisingly, she began to hate herself. Although she grew up and married, eventually her husband left her. Kate couldn’t keep a job. She felt deeply unworthy of love, and acted self-destructively.
Her inner voice constantly told her she was not good enough, that she was a loser, and that she should just give up on life. This was her “self-hate demon,” which was running rampant. Although she remained unaware of how much it influenced her, it disrupted everything. The voice did, however, provide a kind of negative security, familiar but toxic. Here, in brief, is how Kate dealt with her self-hate demon.

Step 1. Find the Demon
After generating an altruistic intention for her practice, Kate closes her eyes and sinks into awareness of her body, trying to locate the feeling of worthlessness and self-loathing. She remembers an intense attack of negativity that triggered her self-loathing. After being fired from a promising job, she had called her mother hoping for sympathy, but instead of supporting Kate, her mother blamed her for losing the job. Filled with anger and self-hatred, Kate had cut her arms for the first time. Recalling this event she suddenly feels an intense sensation in her heart. She experiences it as cold, blue-purple, and lacerating, like a shard of shattered glass. It’s piercing and painful. Her heart aches.

Step 2. Personify the Demon and Find Out What It Needs
Kate now imagines the embodiment of this feeling. It takes the form of a tall, thin male figure. He’s ice blue and his bony arms end in claws. He’s looking at her with disdain. His teeth are pointed and yellow, and his mouth opens as if he’s going to bite her. His eyes are small and fierce. When she takes a second look, she notes that the surface of his body is covered with fine, spiky blue thorns.
Kate asks him aloud:
“What do you want?”
“What do you need?”
“How will you feel if you get what you need?”

Step 3. Become the Demon
Before he answers, she changes places with him, occupying the chair opposite her own, and takes a moment to become the demon, to live in his skin. She pauses a moment to share what he is feeling before answering the question. Inhabiting his body she realizes that he’s incredibly bitter, and he feels threatened and battered himself. To the question, “What do you want?” he replies, “I want you to suffer, because you are so worthless and stupid.”
To the question, “What do you really need?” he answers, “I need you to be with me, and to stop trying to escape from me. I need you to accept me and love me.”
To the question, “How will you feel if you get what you need?” he answers: “I’ll be able to relax. I’ll feel love.”

Step 4. Feed the Demon and Meet the Ally
Returning to her original seat Kate sees the self-hate demon in front of her. She now knows she needs to feed him love. She imagines her body melting into an infinite ocean of loving nectar, and then imagines that the demon takes this nectar in through every pore of his icy blue body all at once.
As he absorbs the nectar, the demon’s appearance changes. His body softens and his color fades. After a while he turns into a gray horse with soft nostrils and gentle, dark eyes.
Kate asks the gray horse if it is the ally. When it nods its noble head she asks how he will help her in the future, how he will protect her, and what pledge he will make to her. She then changes places with him, and becomes the gray horse. She hears herself reply, “I will carry you to places you haven’t been before, where you can’t go alone. I will lend you my strength to do things in the world. When things are difficult, come see me and rest your head on my neck. I will protect you by giving you strength in yourself.”
Kate returns to her seat and, gazing at the horse in front of her, receives his strength and takes in his pledge. As it flows into her, she feels joy rising inside her heart. Eventually the horse itself dissolves into her completely, and she feels a vast surge of strength within herself. Then she and the ally both dissolve into emptiness.

Step 5. Rest
At this point Kate feels peace. She rests, allowing herself to relax in that state of open awareness. She doesn’t need to “practice” the fifth step, even though she doesn’t normally meditate. This is not a state that she thinks herself into; it is the natural spaciousness that comes with the dissolution of the demon and the integration of the ally.

Atiyoga and dzogchen


The traditional view is that Atiyoga was transmitted mind to mind at the very beginning of time by Adibuddha, the Primordial Buddha Samantabhadra (Kun tu bzang-po) the Dharmakaya aspect of Buddha, to Vajrasattva (rdo rje sems dpa). This miraculously caused the teachings to emerge from the unmanifest Dharmakaya into the Sambhogakaya, but in a state of total purity unsullied by imperfections and unconstrained from any limitations. Vajrasattva communicated the prececepts through symbolic means to human and other beings who were ‘vidyadharas’ (rig-‘dzin), “those who have realised knowledge of the Primordial State”. Among the non-human Vidyadharas was Garab Dorje in a previous incarnation as a deva. Garab Dorje was miraculously born to a virgin nun in Öddiyana. He transmitted these symbolic teachings to both human and non-human dhakinis but especially to his disciple Manjushrimitra. In turn Manjushrimitra transmitted the precepts to Shrisimha who passed them on to Jnanasutra, Vimalimitra, Padmasambhava and Vairochana, the translator. These were the oral transmissions (gang-zag snyan brgyud). Transmission of Ati Yoga precepts is of three types: direct, symbolic and oral.

Called dzogchen, ati-yoga yana, upadesha, mahasandhi or shintu-naljor thegpa, this vehicle has three series of teachings, comprising of Dzogchen sem-dé, Dzogchen long-dé and Dzogchen men-ngak-dé. The sem-dé and long-dé series entered Tibet from India in the tenth century, but neither have been widely taught nor have they survived as living traditions in the better known Nyingma lineages. Practice of sem-dé and long-dé declined after the eleventh century. Men-ngak-dé was introduced later, from the twelfth century, and flourished to the present day. Men-ngak-dé is now the main teaching and practice of Dzogchen taught in the major Nyingma lineages.

The three series of Dzogchen equate with the three statements of Garab Dorje, the Tsig Sum Né-dek – ‘Hitting the essence in three points’ These three points are: direct introduction, remaining without doubt, and continuing in the state. Sem-dé is related to direct introduction. Long-dé is related to remaining without doubt. Men-ngak-dé is related to continuing in the state.

Sem-dé means the series of the nature of Mind (with a capital ‘M’). It is the series of Dzogchen with the most detailed transmission through explanation. Sem-dé equates to direct introduction. It offers explanations as direct introduction and offers methods in terms of direct introduction.

Long-dé, relates to remaining without doubt, and has much less explanation within it than Sem-dé. It bases itself on the fact that one has already had direct introduction and concerns itself with remaining without doubt. It concerns methods of returning to the state of rigpa through the felt texture of subtle sensation, in which one remains without doubt. Doubt is an experience. Being free of doubt is also an experience; it’s a state in itself. Long-dé is concerned with sensation, experiential sensation. Presence of awareness is found in the dimension of sensation. In many different teachings of the Long-dé there are particular postures using belts and sticks (gom-tag and gom-shing or gom-ten) and supports of various kinds that have the function of pressing on certain pressure points. These pressure points are used to cultivate sensation, in which one finds the presence of awareness. sKu-mNyé is another similar method. It utilises sensation by stimulating the tsa-lung system.

Men-ngak-dé relates to continuing in the state. It contains very little explanation indeed. There are simply directions for how to continue in the state. There are a great variety of methods within the Men-ngak-dé, but their character is very difficult to discuss outside the level of experience required to understand their significance.

There is some disagreement in the Nyingma School, whether Dzogchen is a tantric vehicle or whether it exists within its own category.

Atiyoga as it is taught in better known lineages lacks aspects of sem-dé and long-dé. It is the direct approach to the essential nature of the mind, which is Buddha nature (De bZhin gshegs pa’i sNying Po) through the recognition of the naked awareness state of one’s own mind. These teachings were transmitted by Vajrasattva (rDorje Sems ba) to the nirmanakaya Prahevajra who in turn transmitted them to humans teachers including Padmasambhava, Vimalamitra and Vairocana. They have three divisions: Those of Mind, Great Expanse and Instructions. The Nying ma gyud bum has 21 texts of Mind and seven of Great Expanse divisions. The Division of instructions of the Innermost Essence are contained in the 17 tantras also in The Nying ma gyud bum.


        The view is established that all phenomena are spontaneously enlightened from the beginning.


Through the teaching of the natural revelation of cutting through all substantial and insubstantial phenomena (khregs.chod) to realise dharmakaya wisdom. Use the spontaneous wisdom of the sambhogakaya and achieve the rainbow body of the nirmanakaya, which are spontaneous luminosity (Thod.rgyal).


        Without acceptance or rejection you recognise phenomena as the display of the dharmakaya.


Samsara is nirvana: The realisation that the spontaneous perfect state of Kuntuzangpo is ever present and that there is nothing beyond this is enlightenment.

Being a Nyingmapa, is to be open to the whole stream of practice. Although the emphasis is on the three inner tantras one is open to any or all the yanas, and you practise that under a teacher. Your teacher might teach from the perspective of Dzogchen but even so, he or she may give teachings from any of the vehicles. He or she will give guidance according to the particular needs and experience of the practitioner at that time.





Er zijn drie aspecten aan het boeddhaschap. Hier een overweging over de Trikaya.

Als ik in diepe slaap verkeer ben ik het Dharmakaya van de gewone staat.

Als ik droom ben ik het Samboghakaya van de gewone staat.

Als ik wakker ben , ben ik het Nirmanakaya van de gewone staat.

Als ik sterf ben ik het helder licht bewustzijn of Dharmakaya van de gewone staat.

Als ik verkeer in de tussenstaat , het bardo , ben ik het Samboghakaya van de gewone staat.

Als ik verwekt word in het nieuwe leven ben ik het Nirmanakaya van de gewone staat.

Op een meer subtieler niveau kan ik in de yoga met een boeddhavorm de Trikaya realiseren.

In de yoga met een boeddhavorm zijn drie niveaus :

Het hoogste niveau is de hoogste prestatie van boeddhaschap, het middelste niveau is een van de acht grote prestaties en het laagste niveau is het nastreven van het vermogen tot kalmering van de geest ,  het vermeerderen en onderwerping of toornigheid ten behoeve van het welzijn van alle wezens.

ZH de Dalai Lama

Het Dharmakaya is de zuivere geest van een Boeddha. Een allesomvattend zuiverbewustzijn dat een is met en volledig bewust is van alle fenomenen in het universum. Alleen de verlichten zien verlichte wezens direct.

Het Rupakaya is een zuivere natuur en waarheidslichaam van een Boeddha ( sk. rupa=vorm) het is de uiteindelijke natuur van een Boeddha. Boeddha is geen “god” in de gebruikelijke zin want zelfs de verlichte en perfect zuivere geest is leeg van onafhankelijk bestaan en verandert voortdurend ook al is het een perfect zuiver continuum.

Het Sambhogakaya is een zuiver astraal Boeddha-lichaam dat door bodhisattva’s gezien kan worden en andere mensen met een verhoogd bewustzijn. Sommige Boeddha’s en andere wezens met een hoger bewustzijn kiezen er voor te werken in de astrale vlakken en belichamen zichzelf niet fysiek in de materiele wereld.

Het Nirmanakaya zijn een of meer grofstoffelijke fysieke manifestaties of belichamingen van een Boeddha die gewone wezens kunnen zien en waar ze een relatie mee kunnen leggen. Als een Boeddha een wedergeboorte kiest moet het astrale lichaam de vereniging van sperma en eicel van een menselijk paar binnengaan en kunnen Boeddha’s werken in de menselijke samenleving. Maar ze hebben nog steeds toegang tot de andere bestaansniveaus.

Boeddha’s zijn vrij om hun zuiver astrale lichaam in te gaan en opnieuw de staat van kosmisch bewustzijn binnen te gaan zo vaak zij willen. Als hun verschijningslichaam versleten is zijn ze vrij om een nieuwe menselijke geboorte aan te nemen of te blijven in de astrale niveaus. Op deze wijze heeft een Boeddha een onsterfelijk bewustzijn en immense energie en vrijheid.

Ieder mens kan het boeddhaschap realiseren .

Een Boeddha kan ieder van de de zes bestaanswerelden binnengaan en in een vorm gaan die de wezens van het betreffende bestaansrijk kunnen herkennen. Zij zijn echter vrij van negatief karma en kunnen het bestaansrijk verlaten en binnengaan wanneer ze willen. 

De universele geest van een Boeddha kan tegelijkertijd zich manifesteren in welke vorm dan ook en waar dan ook op de planeet zoals de reflectie van de maan verschijnt in alle stille wateren aan de zijde van de aarde die gericht is naar de maan.

Shakyamuni Boeddha was een gewoon mens die volledige verlichting bereikte.


Methode en wijsheid



Het evenwicht tussen mannelijk en vrouwelijk is van immens belang. Waar het ene overheerst is het andere niet mogelijk. De gelukzaligheid en de wijsheid  zijn niet los van elkaar te zien. Methode en wijsheid. Het grote mededogen en het grote inzicht. Het grote mededogen is het redden van alle wezens uit het lijden . Het lijden dat altijd weer voortkomt uit onwetendheid. Onwetendheid over de ware aard van het zelf en de verschijnselen. De interdependentie van alles wat is. Jouw pijn is mijn pijn , jouw bevrijding gaat voor mijn bevrijding. De ware aard van het zelf en de verschijnselen is dat alles leeg is van zelfstandig bestaan. Niets bestaat zonder voorgaande oorzaak en conditie. In de geconditioneerdheid van het bestaan ligt vrijheid besloten. De vrijheid door deconditionering en bevrijding van het negatieve karma. De realisering van wat er altijd al was : de ontwaakte staat van geest van een Boeddha.

Voortreffelijke studie over de sadhanamala van Vajra Tara



Op onderstaand adres vind je een interessante studie over de Sadhanamala teksten van Vajra Tara door Tim Van Der Haegen die zo zijn graad van licentiaat bekwam in de Oosterse talen en culturen aan de Universiteit van Gent. Ik bespeurde wel een belangrijke fout . In de inleidende bespreking verwisselt de auteur vajra en bel als symbolen van respectievelijk de methode en de wijsheid , van mededogen en de leegte.

Yab yum



Het ‘Windpaard’ (lungta) draagt het wensvervullend juweel op zijn rug. In de hoeken staan vier wezens: twee bovennatuurlijk, en twee echte, met uitsterven bedreigde soorten: de Garuda (de mythische vogel) en de draak, respectievelijk de tijger en de sneeuwleeuw. Tussen deze beelden staan heilige mantras.”


Onze geest is zo groot als alle universa. Ze wordt door in eonen van tijd opgebouwd karma verduisterd. De boeddhanatuur is als een heldere hemel in mei.
Jij ligt in het groene gras , tijdloos , en er zijn geen wolken.Je bent een met alles en je vergeet jezelf. Er is geen dualisme meer , geen ik en jij , geen dit en dat ,
je verkeert in je ware geest die er altijd al was en er altijd al zal zijn…….. Mediteer even hierop.
Alles is leeg aan inherent bestaan , alles bestaat slechts relatief. De leegte is vol aan relatief bestaan.Het relatief bestaan is leeg aan inherent (=zelfstandig) bestaan.
We jagen , zonder wijsheid , alleen illusies na. We zien niet dat alles elkaar nodig heeft in een grote kosmische liefde.Als je de leegte van alles en jezelf ziet , zie je ook die liefde en is er maar een ding over : Groot Mededogen met alle lijdende wezens.Als je het mededogen beoefent ontdek je de leegte aan inherent bestaan.
Beide aspecten komen voort uit elkaar in het kosmische huwelijk van de mannelijke en vrouwelijke boeddha’s.(essentie van tantra).
De extase van de kosmische liefde.
Dan verschijnen er donkere wolken aan de hemel en een wind steekt op.Die wind draagt je geest naar gebonden oorden. Je voelt je pijn , je onvolkomenheid ,
je falen en je spijt. Het Zicht is weg . Er komt duisternis.Je voelt je einde naderen en de koude adem van de Heer des Doods blaast door je knoken.
De as ( pali: kha) in je leven zit scheef (dhuk) . Er is geen grote gelukzaligheid .De as (kha) zit niet meer in het midden zonder frictie (sukh).

Maar , soms is er die mens die je weer wat zicht geeft , die de wolken wegblaast als een lentebries. De zonnestralen verwarmen je koude knoken weer en er gloort hoop. Even ervaar je Mahasukkha. Grote gelukzaligheid in leegte. De partners vinden elkaar weer en gaan weer op in elkaar.

Doe iedere dag 1 negatief ding minder en 1 positief ding meer. De zon van verlichting zal weer gaan schijnen. Als je karma zuiverder wordt nemen de aanknopingspunten voor positief karma in het kwadraat toe. Je Guru is er altijd geweest en hij zal verschijnen en je thuisbrengen.



Vajrasattva tantrische Boeddhavorm van zuivering

De term tantra bezit een notie van continuiteit , alsook het feit dat alles met elkaar verbonden is in een geheel , zodat niets afzonderlijk kan komen.
Het gaat om de continuiteit van de fundamentele zuiverheid der verschijnselen , in wezen onveranderlijk zowel in samsara als in nirvana. Deze notie wijst tevens op de ultieme natuur van de geest , voorbij begrippen als subject en object . Wanneer de wereld der verschijnselen echter uit de oernatuur te voorschijn komt , dan verliest de geest zijn eenheid uit het oog en brengt hij een kunstmatige scheiding tot stand tussen bewustzijn en wereld. Hij versteent deze scheiding tussen het zelf en  het niet-zelf : zo ontstaat de wereld van de onwetendheid die samsara heet. Het ontstaan van samsara kan men niet dateren maar weerspiegelt , op elk ogenblik en in elke gedachte de manifeste onwetendheid die de wereld versteent.Net als een droom of waan leidt deze vergissing geen eigen bestaan. Ze kan dus verdwijnen. De weg van de tantra’s bestaat erin deze perfectie , de Boeddha-natuur die in elk van ons aanwezig is , niet te construeren maar wel te verwezenlijken.

Drie fysieke niveaus in tantra



Een uniek aspect van Vajrayana is dat het ervan uitgaat dat wij tegelijkertijd op drie fysieke niveaus bestaan, of dat wij drie fysieke ‘lichamen’ hebben. Deze drie lichamelijke naturen leiden tot drie bewustzijnsaspecten. Ten eerste hebben wij de geconditioneerdheid van het gewone fysieke lichaam: een bepaalde fysieke omgeving, sociale omgeving en waarnemingspost van waaruit wij de wereld ervaren. Het bewustzijn waar dit toe leidt impliceert de in dit leven aangeleerde of verworven patronen van emoties en gedrag – de persoonlijkheidsdimensie, ontwikkeld door contact met familie, vrienden en onze specifieke maatschappij. Dat wil zeggen, vanaf het moment dat wij in de baarmoeder komen, ervaren en leren wij boosheid en vijandigheid van de wereld om ons heen, en dan dragen wij de aanleg mee van dit gedrag in ons onbewuste verstand in de vorm van subtiele impulsen.

Een kind dat opgevoed wordt in een boze en gewelddadige omgeving zal een sterke neiging vertonen tot vijandig gedrag en zal een ietwat verbitterde persoonlijkheid hebben. Ten tweede hebben wij onze genetische samenstelling. Dit is het ‘subtiele lichaam’. Met andere woorden, wij erven genetisch de aanleg of het instinct voor bepaald mentaal en emotioneel gedrag. In termen van boosheid ontvangen wij ‘vijandigheidsgenen’ van onze voorouders. Ten derde dragen wij zeer subtiele karmische instincten bij ons van onze vorige levens en deze verschaffen een subliminale achtergrond voor de manier waarop wij kijken, responderen, ervaren en ons gedragen. Deze verzameling van subtiele karmische instincten staat bekend als ‘het zeer subtiele lichaam’. De zeer subtiele zaadjes van boosheid, gehechtheid enzovoorts, liggen besloten in dit lichaam. Om de verlichtingsvisie van het tantrische pad te handhaven, en aldus boosheid en vijandigheid te overstijgen, moeten wij deze drie dimensies van ons fysieke wezen verfijnen en afstemmen. Het eerste is het gewone lichaam en de manier waarop het structuur biedt zodat het verstand de wereld kan ervaren. Hierbij is de voornaamste techniek in Tibet bekend als {lha gyi nga gyal}, of ‘tantrische arrogantie’.

Onze specifieke lichaamszin en onze manier van kijken naar de wereld om ons heen worden vervormd door gewone conditionering. Wij weten niet wie wij zijn of waar het leven over gaat, dus de meest directe remedie is alle gewoonheid op een heel specifieke manier achter te laten. De maatschappij heeft ons een verwrongen en heel concreet wereldbeeld aangeleerd. Wij moeten dat afbreken en vervangen door iets dat meer is afgestemd op de manier waarop dingen (werkelijk) zijn. Wij neigen ertoe ons lichaam, dat de fysieke wereld om ons heen zoals ervaren wordt door de lichamelijke zintuigen, als zwaar, concreet en onzuiver te ervaren. Niets is minder waar. Integendeel, alle fysieke dingen zijn alleen maar manifestaties van zuivere energie, zoals een regenboog in de lucht. Zwaarte, soliditeit en onzuiverheid in de wereld zijn alleen maar projecties en hallucinaties. Dus laten wij bij Vajrayana gewoon de normale manier van kijken vallen en vervangen haar door de visie van de wereld als een regenboogachtige mandala en ons eigen lichaam als de zuivere licht-emanatie van een tantrische godheid, een boeddhavorm.image014Dit verzwakt het gewone beeld en de wereldse ego-gevoeligheid en breekt een heel leger gedragspatronen en gedachtenprocessen af die ons en anderen alleen maar in de knoop leggen. Bovendien reciteren wij vele mantra’s, waarbij wij de kracht van geluid en verbeelding gebruiken om ons gevoel van zelf en de wereld te transformeren. Om onze ervaring van de tweede dimensie van fysiek zijn, het subtiele lichaam, te transformeren, spelen wij met de manier waarop het lichaam geestveranderende chemische stoffen produceert. Dit proces staat bekend als ‘de yoga van de subtiele druppels’. Het idee is dat ons bewustzijn wordt beinvloed door de chemische stoffen die door het lichaam stromen. De belangrijkste hiervan worden gegenereerd door de chakra’s of energiecentra van het lichaam. Wij zijn genetisch geprogrammeerd om specifieke chemische patronen te genereren, maar deze aanleg kan omzeild worden door middel van tantrische yoga. Drie belangrijke termen in dit verband zijn prana(d.w.z. energieën), bindhu (druppels) en nadi (energiepaden).

De tantrische yogi manipuleert deze om een fysieke basis te creëren die het tantrisch bewustzijn kan ondersteunen. In de Hinayana- en Mahayanapraktijk worden de drie klesha’s (of ‘verwarde duisternissen van het verstand’) beschouwd als de voornaamste obstakels voor innerlijke vrijheid en universele liefde, waarbij boosheid de grofste en dus meest directe daarvan is. In de Guhyasamaja Tantra, die beschouwd wordt als de spil van alle boeddhistische tantrische tradities, worden deze drie uitgebreid tot vijf, ieder geassocieerd met een van de vijf hoofdchakra’s.

Er zijn ook systemen van vier, zes, zeven en acht chakra’s, maar het vijfvoudige systeem is in dit betoog het meest relevant. Deze vijf zijn de kruin, keel, hart, navel en geslachtsdelen. De idee is dat de twee bovenste en de twee onderste chakra’s belangrijke producenten van chemische stoffen zijn, terwijl het hartchakra de uiteindelijke ontvanger is die deze contextualiseert. Ieder van de vier hogere en lagere chakra’s produceert zowel chemische stoffen van mannelijke als vrouwelijke kwaliteit, die bekend zijn als bindhu of druppels, die bewustzijn en emoties beïnvloeden.

Wanneer deze in onevenwichtige proporties worden geproduceerd, d.w.z. dat de mannelijke of vrouwelijke eigenschappen elkaar domineren, ervaren wij fluctuaties en vervormingen van onze emoties. Dit geldt voor zowel mannen als vrouwen. Bijvoorbeeld, als het kruinchakra overwegend mannelijke druppels produceert, voelen wij boosheid en vijandigheid. Als het overwegend vrouwelijke druppels produceert, ervaren wij angst, paranoia en onrust. Een evenwicht van de twee soorten druppels brengt alle dingen ertoe zich zo helder aan het verstand voor te doen als weerspiegelde voorwerpen.

Deze evenwichtige staat is bekend als ‘verblijven in de spiegelende wijsheid‘. Als de mannelijke druppels van het seksuele chakra op hun beurt de overhand hebben, voelen wij ons prestatiegericht, agressief en overmatig dominant. Als de vrouwelijke druppels overheersen ervaren wij een gevoel van intense kwetsbaarheid. Als de twee in evenwicht zijn schept dit een staat van innerlijke kracht en zelfvertrouwen. Deze staat is bekend als ‘de voltooiende wijsheid die alle ambities realiseert‘, want zij verschaft het innerlijke perspectief waarbinnen alle activiteiten verricht kunnen worden zonder stress, spanning of innerlijke onhandigheid. Wanneer de druppels bij het navelchakra in balans zijn, verblijven wij in ‘de gelijkmoedige wijsheid‘. Een teveel aan mannelijke druppels maakt dat wij ons arrogant voelen, superieur en de baas over anderen. Een teveel aan vrouwelijke druppels hier maakt dat wij ons zwak voelen, krachteloos en overmatig verlegen. Een teveel aan mannelijke druppels bij het keelchakra maakt dat wij ons incompleet voelen, onvervuld en leeg. Een teveel aan vrouwelijke geeft een gevoel van hunkering, gehechtheid en onvervuld verlangen. Evenwicht in deze twee energieën geeft ons de wijsheid van onderscheidend bewustzijn. Tenslotte komen wij bij het hartchakra. Het genereert niet zijn eigen druppels, maar kanaliseert en respondeert op de druppels die in de andere chakra’s geproduceerd worden. Als de twee mannelijke krachten domineren, ervaart de persoon lusteloosheid en apathie. Als de vrouwelijke overheersen, ervaart hij of zij verwarring en onzekerheid. Als de twee in evenwicht zijn geven zijn aanleiding tot de wijsheid van de dharmadhatu, of de natuurlijke harmonie en integriteit van het zijn.

Het werk van de tantrische yogi is het verstand rustig te houden in deze vijf wijsheden door de efemere lichaamstoestanden met zijn chemische ondertonen, energiestromen en steeds veranderende fluctuaties in de gaten te houden en opnieuw op elkaar af te stemmen. De yogi doet dit door middel van diëten, lichamelijke oefening, kracht-ademoefeningen en andere soortgelijke technieken. Op deze wijze komen de mannelijke en vrouwelijke druppels in evenwicht in de chakra’s en komt het verstand voortdurend weer op met maximale duidelijkheid, helderheid en intense aanwezigheid. De derde dimensie van ons fysieke wezen is het heel subtiele lichaam, dat samengesteld is uit de subtiele energie die van leven tot leven reist, waarnaar christenen verwijzen als de ziel.

Hier is de primordiale energiestroom als een paard, en de primordiale dimensie van het bewustzijn is als zijn berijder. De beoefenaar van tantra houdt zich bezig met de illusoir-lichamelijke en helder-licht yoga’s, die aanleiding geven tot het helder-licht bewustzijn door middel van de kundalinitechnieken, en baden het ongezuiverde illusoir lichaam in helder-licht bewustzijn. Uiteindelijk worden energie en verstand een onontwarbare entiteit. De knopen bij het hart zijn volkomen losgemaakt, alle karmische instincten zijn volkomen vrijgelaten en uiteindelijke verlichting wordt bereikt. Dit is de driepuntige aanpak van Vajrayana om het lichaam en het verstand van karma en klesha samen met hun subtiele instincten te zuiveren. Lichaams-energieën worden losgelaten in de stroom van oneindigheid en het verstand wordt volkomen doordrongen van de ultieme en conventionele niveaus van de realiteit. De ontmoetingsplaats van oneindigheid en het eindige wordt begrepen, en de spirituele zoektocht is vervuld.

Bij het bovenstaande proces van de vijf chakra’s en de druppels die daardoor gegenereerd worden, begint het werk van het in evenwicht brengen van de mannelijke en vrouwelijke krachten met het kruinchakra en dus met de klesha van boosheid. Dit wordt gedemonstreerd door de manier waarop tantrische inwijding wordt verleend. Men benadert eerst het oostelijke hek van de mandala en kijkt naar binnen naar het witte gezicht van de heilige natuur, geassocieerd met het kruinchakra. Pas wanneer men de spiegelachtige wijsheid begrijpt, de straling die te vinden is binnen boosheid en vijandigheid, kan men doorgaan naar de zuidelijke (geel), westelijke (rood) en noordelijke (groen) hekken, die respectievelijk geassocieerd worden met de chakra’s bij de navel, keel en geslachtsdelen.

Totdat boosheid en zijn dynamiek begrepen worden, zullen de geheimen van de andere chakra’s en klesha’s onpeilbaar blijven. Deze vier zijn ook verbonden met de vier satipanna’s – de opmerkzaamheid op lichaam, gevoelens, gedachten en fenomenen die zich in het brein voordoen. Als die vier begrepen worden, kan men het binnenste van de mandala ingaan, dat blauw is van kleur, geassocieerd met het hartchakra. Let wel: de tantrische traditie associeert kleuren met chakras met de bedoeling bepaalde effecten te bereiken, en de verscheidene tantrische systemen gebruiken de kleuren op verschillende manieren. De chakras zelf hebben geen specifieke kleur, maar erover mediteren door mentaal kleuren erin te projecteren, geeft specifieke resultaten. Er wordt hier de aandacht op gevestigd omdat sommige lezers misschien chakra yoga hebben beoefend in samenhang met een alternatief kleurenschema. De sleutel tot doeltreffendheid is de integriteit van het systeem.



De drie zijnsniveaus


Emaho ! Luister naar het lied van deze zwerver !

Er zijn twee manieren om de drie zijnsniveaus uit te leggen :

In termen van het Gewaarzijn als de universele grond van zijn,
en in termen van het proces waarin de verschijnselen uit de universele
grond van Gewaarzijn ontstaan.

Begrijp goed dat je door deze twee verklaringen samsara en nirvana intuïtief

zult herkennen als de pure bestaansvormen van de drie zijnsniveaus.

Hoewel ik deze metafoor al eerder gegeven heb, is hier de verklaring van de

drie zijnsniveaus die het oorspronkelijke Gewaarzijn structureren :

Oorspronkelijk inherent Gewaarzijn is als een kristallen bal : zijn leegte is de aard  van

dharmakaya ; zijn heldere en natuurlijke uitstraling is sambhogakaya ; en als als onbelemmerd medium van wat er ook verschijnt is hij nirmanakaya.

Zo worden de drie zijnsniveaus verklaard als oorspronkelijk Gewaarzijn , en hoewel
zij er niet identiek mee zijn , zijn zij er ook niet van gescheiden.

Net zoals de vijf kleuren van het spectrum uit het kristal voortkomen , ontstaan de

manifestaties van de grond van het zijn uit oorspronkelijk Gewaarzijn.
De manifestaties van de zuivere uitstralingen van de Boeddha werelden en de verwarrende
uitstralingen van alle verschijnselen en levende wezens , zijn alle in essentie leeg : deze leegte is dharmakaya. Hun aard is stralend licht sambhogakaya. En het onbelemmerd ontstaan in hun verscheidenheid is nirmanakaya.
Zo worden de drie niveaus van zijnsvormen verklaard als het proces waarin verschijnselen uit de universele grond van het zijn ontstaan.

Het onderscheid tussen deze twee verklaringen wordt zelden gemaakt , maar het is belangrijk

om dit duidelijk te begrijpen. Ik heb dit geleerd door de uitstekende uitleg van Longchenpa.

Als je dit begrijpt dan weet je dat het hele universum van verschijnselen , dingen-op-zich en de energie die hen belevendigt , de spontaan ontstane mandala is – en altijd geweest is – van de drie zijnsniveaus , en dat het geen zin heeft om ergens anders te zoeken naar de zuivere werelden van deze drie zijnsniveaus.

Als mensen in staat waren om spontaan de ware aard te herkennen van de zes werelden als de drie zijnsvormen , dan zouden zij , zonder ooit de geringste meditatie oefening te hoeven doen, allemaal de verlichting van de Boeddha bereiken.

Beschouw deze drie bovendien niet als verschillend , want de drie fundamentele zijnsniveaus zijn eigenlijk dharmakaya. Beschouw ook de drie manieren van manifesteren vanuit de grond van het zijn niet als verschillend , want ze zijn in wezen rupakaya (vormlichaam).

En ook dharmakaya en rupakaya zijn niet verschillend : in de dimensie van dharmakaya heeft leegte één smaak.

Wanneer uiteindelijk de manifestaties van de grond van zijn spontaan weer oplossen ( in de grond van zijn) . en de geest van de universele dharmakaya verwezenlijkt is , is het ultieme doel bereikt. Daarna vertonen de twee aspecten van rupakaya (sambhogakaya en nirmanakaya) zich als een regenboog, zonder de ruimte van dharmakaya te verlaten , en ontstaat er een ononderbroken stroom van activiteiten voor het welzijn van alle wezens.

Uit : De Vlucht van de Garoeda  hoofdstuk 12 door Shabkar Lama