Ons valse ego

Standaard

Ons valse ego

De menselijke ervaring is meestal geplaatst vanuit een begripskader dat we eenvoudig kunnen aanduiden met het IK of EGO. We bezien de wereld om ons heen vanuit dit ik en nemen aan dat dit de werkelijkheid is. Het instandhouden van dit ik is een existentieel gegeven in ons leven. Hoe zouden we zonder deze individualiteit kunnen ? Al onze positieve en negatieve ervaring is een ervaring van het ik met de buitenwereld. Het sterven van dit ik wordt als bedreigend ervaren omdat er dan slechts een leegte overblijft. Als mensen zijn we bang voor de dood. Het overleven van ons zelf is een strijd om het in stand houden van ons ik. Alleen , welk ik willen we in stand houden ? Het ik van onze illusies of een dieper zelf dat meer ingebed is in relaties met anderen ? Onze problemen zijn een aantasting van het beeld wat we hebben gevormd over ons zelf sinds onze prilste jeugd. Problemen zijn bedreigend en dienen afgewend te worden of ontkent. Daarentegen zijn positieve ervaringen meestal een verrijking en versterking van het persoonlijk welbevinden en dus een bevestiging van het ik. Wie naar zijn ervaringen in het leven kijkt op deze manier is alleen bezig om de illusie van een zelfstandig bestaand ik in stand te houden. Er is geen werkelijke zelfstandigheid. Een mens functioneert altijd in een web van afhankelijke relaties. In die zin is alle werkelijkheid relatief. Toch zijn we vaak geheel gefocust op ons persoonlijk probleem en zien we niet een grotere ruimte die ons meer perspectief kan geven en innerlijke rust. “Laat toch los dat probleem ! ” hoor je vaak als advies. Loslaten is de kern van genezing. Maar wie zijn negatieve ervaringen kan loslaten verliest daarmee ook een stukje negatief ik waaraan hij misschien ook wel erg gehecht was ! Het excuus verdwijnt en een nieuwe uitdaging verschijnt.

Welke mechanismen of systemen kent onze geest om een ik op te bouwen en in stand te houden ?
Het zijn er vijf in de boeddhistische psychologie. Men noemt ze in het Sanskriet “skandha’s” ofwel ophopingen van de geest . Ik wil ze graag een voor een bespreken maar op een open en bevragende manier zodat u uw eigen invulling leert zien.

1 Het materieel systeem dat de vijf zintuigen en hun objecten vertegenwoordigt ( sk. Rupa Skandha )

Uw vijf zintuigen nemen de buitenwereld waar en u vertrouwt erop dat deze waarnemening de werkelijkheid getrouw weergeeft.
Zijn uw zintuigen wel betrouwbaar ? Hoe worden ze beinvloed door andere factoren?
Als u uw zintuigen werkelijk beschouwt zult u ontdekken dat wat we als werkelijkheid beschouwen in feite leeg is aan inherent bestaan.
Alles wat we waarnemen is de keten van afhankelijkheidrelaties van de verschijnselen en een verschijnsel heeft geen duurzaamheid in zichzelf.
Toch scheppen we onze eigen wereld om ons heen en verliezen zo het oerinzicht in de niet-dualistische werkelijkheid. We hebben niet meer in gaten dat de door onze zintuigen geschapen beelden slechts producten zijn van onze geestelijke verbeelding.
Als u uw zintuigen zou kunnen uit zetten ,zou de wereld er dan nog zijn ?
We maken een scheiding tussen ons zelf en de wereld erbuiten. We scheppen dualiteit.

2 Het gevoelssysteem dat de gevoelens van genot en pijn in het hele lichaam bevat ( sk. Vedana Skandha )

Met uw gevoel werpt u een scheiding op tussen uw binnenwereld en de buitenwereld.
Doet u wel eens dingen die niet stroken met uw gevoel ? Hoe voelt dat ?
Voelt u zich alleen veilig binnen dat kader dat strookt met uw gevoel ? Of durft u buiten u zelf te treden en uw projecties los te laten ?
Het probleem is wellicht dat we denken IN de wereld te leven maar niet zien dat we er een deel van zijn. Alleen in momenten van extase of een of andere piekervaring laten we los en stopt het proces van voortdurende gedachtenprojectie dat ons bindt aan ons lijden en gevoel van onvoldaanheid.

3.Het ideeën systeem dat de ideeën en begrippen bevat die de geest bevolken ( sk. Samjna Skandha )

Hebt u ook zo ’n perfect zelfbeeld dat u verwart met uw ware ik ?
Alle waarnemingen die we voortdurend doen manipuleren we in positieve en negatieve
ervaring. Dat wat ons niet aanstaat is een bedreiging voor ons ik en stoppen we weg, dat wat ons ik bevestigt versterken we . Hoe voelt u zich als u wordt aangevallen ? Hoe gaat u om met kritiek ?
Er zijn drie houdingen die u kunt aannemen als waarnemingen of impulsen uw geest binnenkomen : een onverschillige houding , een hartstochtelijke houding of een agressieve houding.
Met onverschilligheid wilt u zich wapenen tegen de pijnlijke situaties of de hardheid van het bestaan.
Maar niet onze gevoeligheid maakt ons kwetsbaar maar onze houding ten opzichte van die gevoeligheid. Het gaat er eigenlijk niet om wat we meemaken maar hoe we het verwerken. Als we niet tevreden zijn in het leven zullen we het gemis proberen te compenseren. Op uiterst subtiele wijze raken we er door gefascineerd in een positieve of negatieve zin.
Als we positief reageren is onze reactie vaak affectie. We maken iemand of iets tot een soort verlengstuk van ons eigen ik. Bent u ook zo gek op uw professionaliteit , op uw kennis en status ? Wie bevestigt u en hoe voelt dat ? Hoe hartstochtelijk houdt u hieraan vast ?

Reageren we negatief dan zijn we vaak agressief want we willen een gemis compenseren
en bestrijden alles en iedereen die ons streven in de weg staat. Iedereen die het object van onze begeerte wil afnemen of die onszelf of dit object van begeerte op welke wijze dan ook bedreigt zullen we bestrijden. Hoe meer we ons bedreigd voelen hoe wanhopiger onze reactie wordt en naarmate onze angst toeneemt worden we steeds agressiever.
Wat verdedigt u eigenlijk ?

4 Het emotioneel systeem dat de wolk van emoties is waarin je je rondwentelt ( sk. Samskara Skandha )

Onze geest neemt subjectief waar en we interpreteren alle waarnemingen , ervaringen en processen. We scheppen voortdurend orde in onze geest door alles te benoemen en te categoriseren. Met ons intellect benoemen we elke gebeurtenis en elk bewustzijnsobject .
Eigenlijk maken we alles tot een begrip. Door zo begripsmatig te denken omgeven we ons zelf met een scherm van vermeende zekerheden .Wat weet u nou zeker ?
Al die ideeen en voorstellingen zijn onze rationele burcht van waaruit we het leven tegemoet treden. Wie hieraan vasthoudt mist de aansluiting met de realiteit van het hier en nu. Uw ik zal niet meer ontmaskerd kunnen worden omdat u geen moeite meer doet om de werkelijkheid onbevangen te zien zoals hij is.
Door van waarnemingen en gevoelens begrippen te maken kunnen we ze gemakkelijk manipuleren , ze hebben immers min of meer gestalte gekregen in de vorm van vaste begrippen. We houden hierdoor ons zelfbeeld niet alleen overeind maar versterken het ook.

5 Het systeem van bewustzijn dat ons behoedt voor een val in het niets door bovenstaande systemen te coördineren ( sk. Vijnana Skandha )

Ons bewustzijn is de grote coordinator van alle instinctieve en intellectuele processen die de componenten en het verdedigingsmechanisme van het ik vormen .
Deze verdediging is waterdicht en verloopt als volgt :
Het bewustzijn drukt zich uit in emoties en gedachtepatronen. De waarheid van het niet bestaan van ons ik wordt voortdurend versluierd door onze fundamentele zijnsangsten
te verdringen naar de schuilhoeken van het onbewuste. We zijn bang om ons zelf te verliezen in een vormloos Al , in het niets. We kunnen de angst voor vrijheid , voor de opheffing van alle ruimtelijke beperkingen , voor het transcendente , het ongevormde en het ongrijpbare niet aan. We zij bang voor onze ware natuur die een is met het absolute.
We zijn bang voor het niet-bestaan. Eigenlijk zijn we bang voor het feit dat niets bestaat behalve in een relatie van subject tot object.

Vanwege deze angst probeert ieder mens “de zekerheid dat we als een zelfstandig ik-persoon bestaan” kost wat kost in stand te houden. Bent u bang voor de dood?
Het systeem van bewustzijn hanteert eerst ontkenningsvormen voor de werkelijkheid middels de vijf zintuigen (1).
Daarna manipuleert het gevoelssyteem de gevoelens (2) en worden alle waarnemingen geïnterpreteerd door het ideeënsysteem (3) waarna met behulp van begripsmatig denken in het emotioneel systeem (4) en de coördinerende werking van het bewustzijnssysteem (5) het valse ik tot stand komt.

Jampa Gyatso

Als je jezelf analyseert en je bewust wordt van de vijf skandha’s begin je je vrijer te voelen. Dat wat zo belangrijk leek is leeg aan inherent bestaan, een illusie een obstakel dat je gescheiden houdt van de mensen om je heen. Werken aan het afstand nemen van je ego is bevrijdend !

Advertisements

Eén reactie »

  1. Pingback: Ego |

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s